Thế giới đã đi qua bốn thế hệ phát triển đô thị quanh nhà ga, từ điểm trung chuyển đơn thuần đến những lõi đô thị xanh. SonKim Land đề xuất đưa ga Thủ Thiêm thẳng tới TOD 5.0, phiên bản coi nhà ga là một điểm đến trải nghiệm chứ không còn là nơi để đi qua. Đây là lựa chọn đi tắt đón đầu thay vì dừng lại ở những bước an toàn.
Sức ép buộc đô thị phải nghĩ khác về hạ tầng
Tốc độ đô thị hóa đang đặt TP.HCM trước yêu cầu nhìn nhận lại vai trò của hạ tầng. Thành phố đang triển khai hàng loạt công trình chiến lược như sân bay Long Thành, metro, đường sắt cao tốc và các tuyến liên vùng, nhưng đi kèm đó là áp lực giao thông, khoảng cách sống – làm việc giãn rộng và sự thiếu hụt không gian công cộng chất lượng. Một nhà ga chỉ biết vận chuyển người nhanh hơn là chưa đủ cho bài toán này. Cái mà đô thị hiện đại cần là nâng tầm trải nghiệm trên suốt hành trình di chuyển, và đó là điều SonKim Land đặt làm gốc khi giới thiệu ý tưởng Khu đô thị phức hợp ga Thủ Thiêm ngày 17/5/2026.
Lý do để nhắm tới một phiên bản tiên tiến nằm ở chính sức nặng của mô hình TOD đối với cả đô thị. Ông Neil MacGregor, CEO Savills Việt Nam, nhận định các tổ hợp TOD quy mô lớn thường tạo tác động vượt xa một dự án bất động sản hay hạ tầng riêng lẻ. Theo ông, những mô hình thành công trên thế giới đóng vai trò chất xúc tác tái cấu trúc toàn bộ đô thị, vì khi giao thông công cộng hòa cùng thương mại, văn phòng, nhà ở và tiện ích sống, giá trị sinh ra còn nằm ở khả năng hình thành các trung tâm kinh tế và cộng đồng mới. Tầm nhìn dài hạn mà ông phác ra là một mô hình có thể thay đổi cách con người sống, làm việc và tương tác với thành phố.
Hành trình từ TOD 1.0 đến bản thiết kế quốc tế cho Thủ Thiêm
Để hiểu vì sao TOD 5.0 là một bước nhảy, cần nhìn lại chặng đường mà các siêu đô thị đã đi. Tokyo, Singapore hay Hong Kong đều xem TOD là lời giải cốt lõi cho quy hoạch và vận hành, trong đó nhà ga Tokyo đã trở thành “lõi đô thị” tích hợp nơi ở, thương mại, văn phòng, văn hóa và không gian công cộng. Bốn thế hệ TOD đánh dấu sự dịch chuyển vai trò đó: TOD 1.0 xem nhà ga là điểm trung chuyển vật lý tách rời đời sống; TOD 2.0 kéo nhà ga gắn với các tiện ích trong tầm đi bộ, như tuyến BTS Bangkok nối vào trung tâm mua sắm qua cầu bộ hành. TOD 3.0 biến nhà ga thành lõi của hệ sinh thái đa chức năng, nơi cư dân sống và làm việc khép kín trong hệ skywalk đa tầng kiểu Hong Kong; còn TOD 4.0 ưu tiên không gian xanh và tính bền vững, thể hiện rõ ở Azabudai Hills tại Tokyo với các “khu rừng thẳng đứng” và lối đi bộ giảm phát thải.
Thay vì dừng ở những phiên bản an toàn như TOD 3.0 hay 4.0, đề xuất cho ga Thủ Thiêm nhắm thẳng đến TOD 5.0, nơi nhà ga được định hình như một điểm đến tích hợp trải nghiệm để con người muốn ở lại thay vì chỉ đi qua. Tham vọng đó được chống đỡ bằng năng lực của các đơn vị tư vấn hàng đầu thế giới, khi SonKim Land hợp tác với Nikken Sekkei của Nhật Bản cho ý tưởng quy hoạch, Nippon Koei cũng của Nhật Bản cho ý tưởng nhà ga, và Arup của Anh cho phần giao thông cùng kết nối.
Trong bản thiết kế, lõi nhà ga đóng vai trò “trái tim” điều phối toàn bộ quần thể, nối trực tiếp vị trí trung tâm với các trục giao thông và hệ thống công trình lân cận, trong một không gian mở đa tầng quy tụ văn phòng, tổ hợp thương mại – bán lẻ và bảo tàng nghệ thuật đương đại. Tận dụng lưu lượng lớn từ nhà ga tương lai, dự án tích hợp dịch vụ check-in sớm và ký gửi hành lý thẳng ra sân bay, điều chưa từng có tại Việt Nam, qua đó kéo dài thời gian du khách lưu lại và đưa khu vực trở thành động lực phát triển mới cùng một chuẩn mực đô thị tích hợp cho tương lai của TP.HCM.
